Tedarik Zinciri Yönetimi Aşamaları ve Tedarik Zinciri Nedir ?

Temel Tedarik Zinciri Faaliyetleri- Talep Nasıl Oluşur?

• İhtiyaçlar: İnsanın yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli olan temel gereksinimlerdir.
• İstekler: İhtiyaç, kültür tarafından şekillendirildiğinde ve bireysel kişilik istek haline gelir.
• Talepler: Satın alma gücü ile desteklendiğinde, istek bir talebe dönüşür.

Tedarik Zinciri Aşamaları Nedir? Tedarik süreçleri nedir?

Tedarik zinciri eksiklikleri en aza indirmeye ve maliyetleri düşük tutmaya çalışır. İş sadece lojistik ve envanter satın almakla ilgili değildir. Üretkenlik ve verimlilik iyileştirmeleri, doğrudan bir şirketin en alt satırına kadar gidebilir. İyi tedarik zinciri yönetimi, şirketleri sürdürülebilir bir iş modeline kavuşturur ve olumsuzluklardan uzak tutar. Tedarik zinciri aşamaları literatürde 5 aşamadan oluşur;

• Planlama (Planning)
• Kaynak bulma (Resourcing)
• Üretme (Manufacturing)
• Teslim (Delivering)
• Dönüş (Returning)

Planlama (Planning)

Tedarik zinciri ilk aşaması nedir? Muhtemelen ilk aşaması süreci asıl başlatan kavramlardan biri olarak planlamadır. Başka düşüncelere göre ilk aşama yukarıda bahsettiğim gibi talep bile olabilir. Çünkü talep olmaz ise bunun için uğraşmaya değer bir organizasyon da olmayabilir…

Bir tedarik zinciri içerisinde iyi sonuçları almak için süreç genellikle tedariki müşteri ve üretim talepleriyle eşleştirmeyi planlamakla başlar. Firmalar gelecekteki ihtiyaçlarının ne olacağını tahmin etmeli ve buna göre hareket etmelidir. Bu, üretimin her aşamasında ihtiyaç duyulan hammaddeler, ekipman kapasitesi ve sınırlamaları ve SCM (Supply Chain Managament) süreci boyunca personel ihtiyaçları ile ilgilidir

Kaynak bulma (Resourcing)

Verimli SCM süreçleri, büyük ölçüde tedarikçilerle güçlü ilişkilere dayanır. Kaynak bulma, imalat süreci boyunca ihtiyaç duyulan ham maddeleri tedarik etmek için satıcılarla çalışmayı gerektirir. Bir şirket, malları önceden tedarik etmek için bir tedarikçiyle planlama yapabilir ve onunla çalışabilir. Bununla birlikte, farklı endüstrilerin farklı kaynak gereksinimleri olabilir. Hammaddeler, üretilecek malların spesifikasyonları karşılamalıdır. Firmalar, mal tedarik ederken tedarik süresine ve bir tedarikçinin bu ihtiyaçlara ne kadar iyi uyum sağlayabileceğine dikkat etmelidir.

Üretme (Manufacturing)

Tedarik zinciri yönetimi sürecinin merkezinde şirket, yeni bir şey yapmak için makine, işgücü veya diğer dış güçleri kullanarak ham maddeleri dönüştürür. Bu nihai ürün, tedarik zinciri yönetiminin son aşaması olmasa da, üretim sürecinin nihai hedefidir. Üretim süreci ayrıca montaj, test etme, inceleme veya paketleme gibi alt görevlere ayrılabilir. Üretim sürecinde, bir firma, orijinal planlardan sapmalara neden olabilecek atık veya diğer kontrol edilebilir faktörlere karşı dikkatli olmalıdır. Örneğin, çalışan eğitimi eksikliği nedeniyle bir şirket planlanandan ve tedarik edilenden daha fazla hammadde kullanıyorsa, firma sorunu düzeltmeli veya sisteminin önceki aşamalarını yeniden gözden geçirmelidir.

Teslim (Delivering)

Ürünler yapıldıktan ve satışlar tamamlandıktan sonra, bir şirket ürünleri müşterilerinin teslim etmelidir. Dağıtım süreci genellikle bir marka imajına katkıda bulunan olarak görülür, çünkü bu noktaya kadar müşteri henüz ürünle etkileşime girmemiştir. Güçlü SCM süreçlerinde, bir şirket, ürünlerin zamanında, güvenli ve ucuz bir şekilde teslim edilmesini sağlamak için güçlü lojistik yeteneklere ve dağıtım kanallarına sahiptir.

Dönüş (Returning)

Tedarik zinciri yönetimi süreci, ürün ve müşteri iadelerinin desteklenmesi ile sona erer. Bir müşterinin bir ürünü iade etme ihtiyacı duyması yeterince kötüdür. Bu iade süreci genellikle tersine lojistik olarak adlandırılır ve şirket, iade edilen ürünleri alma ve alınan iadeler için geri ödemeleri doğru bir şekilde atama özelliklerine sahip olduğundan emin olmalıdır. Kök nedene inerek sorunlar çözülmeli ve tekrarlanmamalıdır.

Tedarik Zinciri Gelişim Aşamaları Nelerdir?

Tedarik zinciri, bir işletmenin hammadde ve malzeme temininden, üretim ve dağıtıma kadar olan tüm süreçleri kapsar. Tedarik zinciri, zaman içinde gelişir ve değişir. Aşağıda tedarik zinciri gelişim aşamalarının genel bir özetini veriyorum:

1. Bağımsız Tedarik Zinciri: İlk aşamada, bir işletme kendine ait üretim tesisleri ve hammadde tedariki için kendi tedarikçilerini kullanır. Bu aşamada, tedarik zinciri yerel ve küçüktür.
2. Bağımlı Tedarik Zinciri: İkinci aşamada, işletme, üretim maliyetlerini azaltmak için dışarıdan hammadde ve malzeme tedariki yapmaya başlar. Bu aşamada, işletme daha büyük tedarikçilerle çalışmaya başlar ve tedarik zinciri daha geniş bir alana yayılır.
3. Entegre Tedarik Zinciri: Üçüncü aşamada, işletme, tedarik zincirini daha da genişletir ve tedarikçilerle işbirliği yapar. Bu aşama içerisinde, işletme, üretim, dağıtım ve satış aşamalarını entegre eder ve tedarik zinciri daha da büyük bir alana yayılır.
4. Rekabetçi Tedarik Zinciri: Dördüncü aşamada, işletme, tedarik zincirini daha da genişletir ve rekabetçi avantajlar elde etmek için çoklu tedarikçilerle çalışmaya başlar. İşletme, tedarik zincirini optimize etmek için teknolojik ve operasyonel inovasyonlar gerçekleştirir.

Bu aşamalar genel bir özetidir ve her işletmenin tedarik zinciri farklı olabilir. Ancak, genellikle tedarik zinciri zaman içinde, daha geniş bir alana yayılır ve daha iyi yönetilir. İşletmeler, tedarik zincirinde rekabetçi avantajlar elde etmek için çoklu tedarikçilerle çalışmaya ve tedarik zincirini optimize etmek için teknolojik ve operasyonel inovasyonlar gerçekleştirmeye başlarlar. İşletmeler, tedarik zincirinde daha esnek ve adapte olabilir hale gelirler ve müşteri beklentilerine daha iyi cevap verebilirler.

Bunun yanı sıra, tedarik zinciri yönetimi, hizmet ve mal kalitesi, maliyetleri azaltmak, hızı ve esnekliği arttırmak gibi konularda işletmeler için önemli bir konudur. Tedarik zinciri yönetimi, işletmenin üretim, dağıtım, satış ve müşteri hizmetleri gibi tüm faaliyetlerini etkileyebileceği için, işletmelerin tedarik zinciri ile ilgili kararlarını verirken dikkatli olması gerekmektedir.

Eğer toparlarsak…

Tedarik Zinciri Yönetimi Gelişim Aşamaları

Birinci Aşama: Tedarik Zincirinin Doğuşu

Tedarik zincirinin ilk aşaması, bir işletmenin hammaddelerini tedarik etmek için bir tedarikçi seçmesiyle başlar. İşletme, tedarik zincirini yönetmek için henüz bir strateji geliştirmemiştir. Bu nedenle, tedarik zinciri yönetimi henüz önemli değildir.

İkinci Aşama: Tedarik Zinciri Yönetiminin Gelişimi

İkinci aşama, bir işletmenin tedarik zincirini yönetmek için bir strateji geliştirdiği aşamadır. İşletme, tedarik zinciri yönetimini, müşteri ihtiyaçlarına göre düzenlemeye başlar. Bu aşamada, işletme stok seviyelerini kontrol etmeye başlar ve müşteri taleplerine göre üretim yapar.

Üçüncü Aşama: Tedarik Zincirinin Entegrasyonu

Üçüncü aşama, tedarik zincirinin entegrasyonu aşamasıdır. Bu aşamada, tedarik zinciri yönetimi, işletmenin tedarikçileri, üreticileri, dağıtıcıları ve müşterileri arasında bir entegrasyon sağlar. Bu, tedarik zincirinin daha iyi yönetilmesini ve işletmenin daha rekabetçi olmasını sağlar.

Tedarik zinciri gelişimi, bir işletmenin başarılı olabilmesi için önemli bir faktördür. İşletmeler, müşteri ihtiyaçlarına göre tedarik zinciri stratejileri geliştirerek, stok seviyelerini kontrol ederek ve tedarik zincirinin tüm aşamalarını entegre ederek daha verimli hale gelebilir.

Tedarik Süreçleri Nelerdir? Tedarik Zinciri Yönetimi Aşamaları Nedir?

Tedarik zincirinde gerçekleşen tüm aşamaların yönetimi olarak tanımlanabilir. Tedarik zinciri yönetimi, ürünlerin kalitesini artırmak, maliyetleri azaltmak ve teslimat sürelerini kısaltmak için tedarik zincirinin tüm aşamalarını etkin bir şekilde yönetmeyi amaçlar. Tedarik zinciri yönetimi, ayrıca çevre etkilerini azaltma, sürdürülebilirlik ve etik değerler gibi konuları da kapsar.

Tedarik zincirindeki bu aşamalar arasındaki ilişki önemlidir, yavaş hareket eden bir aşama diğer aşamaları etkileyebilir. Bu nedenle, tedarik zinciri yönetimi çalışmaları, ürünlerin mümkün olan en kısa sürede müşterilere teslim edilmesi için tüm aşamaların etkileşimini dikkate alır.

Tedarik süreçleri, bir ürün veya hizmetin üretim ve teslimat sürecinde gerçekleştirilen aktiviteler olarak tanımlanabilir. Genellikle şunları içerebilir:

1. Tedarikçi Seçimi: İşletmeler, tedarikçileri seçerek, mal ve hizmetlerin tedariki için sözleşmeler yapar. Tedarikçilerin seçimi, ürün ve hizmet kalitesi, fiyat, teslimat zamanı, ödeme şartları gibi kriterlere dayalı olabilir.
2. Sipariş Verme: Hammadde ve malzeme tedariki için siparişler verilir. Siparişler, tedarikçilere email, telefon veya web aracılığıyla gönderilebilir.
3. Teslimat ve Nakliye: Tedarikçiler, sipariş edilen mal ve hizmetleri işletmeye teslim eder. Teslimatlar, nakliye şirketleri aracılığıyla gerçekleştirilir.
4. Maliyet ve Fiyatlandırma: Tedarikçilerin fiyatları, işletmenin maliyet yapısını etkiler. Bu nedenle, tedarikçilerin fiyatları, işletmelerin fiyatlandırma politikasını etkileyebilir.
5. Kalite Kontrol: Tedarikçilerin sağladığı mal ve hizmetlerin kalitesi, işletmeler tarafından kontrol edilir. Kalite kontrol süreci, ürünlerin ve hizmetlerin standartlarını karşılamasını sağlar.
6. Ödeme: Tedarikçilerin sağladığı mal ve hizmetlerin bedeli, işletmeler tarafından ödenir. Ödeme yöntemleri, nakit, kredi kartı, çek veya elektronik havale gibi farklı yöntemler arasından seçilebilir.

Tedarik zinciri yönetimi, tüm bu süreçleri etkili bir şekilde yönetmek için kullanılır.

Tedarik Zinciri Yönetiminde Başarı Faktörleri – Tedarik Zinciri Yönetim Stratejileri Nelerdir?

Günümüzde işletmeler, tedarik zinciri yönetimi konusunda büyük bir farkındalık içindedir. Tedarik zinciri yönetimi, üretim sürecindeki hammadde, yarı mamul ve nihai ürünlerin tedarik edilmesi, üretilmesi ve dağıtımının yapılması aşamalarını kapsar. Bu sürecin etkin bir şekilde yönetilmesi, işletmelerin başarısı için kritik öneme sahip.

Tedarik Zinciri Planlaması

Tedarik zinciri yönetiminde başarı için ilk adım, doğru planlama ve yapılacak işlerin önceliklendirilmesidir. Tedarik zinciri planlaması, tedarikçi seçimi, stok yönetimi, lojistik ve dağıtım planlaması gibi birçok farklı bileşeni içerir. Ayrıca, işletmenin müşteri taleplerini karşılamak için doğru miktarda ürünleri doğru zamanda sağlamasını sağlar.

İletişim ve İşbirliği

Tedarik zinciri yönetiminde başarının bir diğer önemli faktörü, işletmeler arasında iyi bir iletişim ve işbirliğidir. Tedarik zinciri içindeki tüm paydaşlar, birbirleriyle sürekli iletişim halinde olmalıdır. İşletmeler, tedarik zincirinin tüm aşamalarında ortak hedeflere odaklanmalı ve birlikte çalışarak müşteri memnuniyetini arttırmalıdır. İletişim eksikliği ve işbirliği eksikliği, tedarik zincirinde zaman kaybına, maliyet artışına ve müşteri memnuniyetsizliğine neden olabilir.

Veri Analizi ve İzleme

Tedarik zinciri yönetiminde başarı için son önemli faktör, veri analizi ve izlemedir. Tedarik zinciri yöneticileri, tedarik zinciri içindeki tüm süreçleri takip etmeli ve verileri analiz etmelidir. Ayrıca, veri analizi ve izleme sayesinde, tedarik zincirindeki herhangi bir sorunun hızlı bir şekilde tespit edilmesi ve çözülmesi mümkün olur.

Tedarik zinciri yönetimi, işletmelerin başarısı için kritik öneme sahiptir. Tedarik zinciri yönetiminde başarı için doğru planlama, iyi bir iletişim ve işbirliği ve veri analizi ve izleme gibi faktörlerin dikkate alınması gerekir. İşletmeler bu faktörleri dikkate alarak, tedarik zincirlerini etkin bir şekilde yönetebilir ve müşteri memnuniyetini artırabilirler.

Küresel Tedarik Zincirinin Önemi Nedir?

Tedarik zinciri yönetimi iş hedefine ulaşılmasına yardımcı olması sebebiyle önemlidir. Örneğin, üretim süreçlerinin kontrol edilmesi ürün kalitesini iyileştirebilir, geri çağırma ve dava riskini azaltırken güçlü bir tüketici markası oluşturmaya yardımcı olabilir. Aynı zamanda, sevkıyat prosedürleri üzerindeki kontroller, maliyetli eksiklikleri veya stok fazlası dönemlerini önleyerek müşteri hizmetlerini iyileştirebilir. Genel olarak tedarik zinciri yönetimi, şirketlere kar marjlarını iyileştirmeleri için çeşitli fırsatlar sunar ve özellikle büyük ve uluslararası operasyonları olan şirketler için önemlidir.

Küresel tedarik içerisinde gözlemleyebileceğimiz örnekler içerisinde, yakın zamanda içinde bulunduğumuz pandemi ve çip krizi gibi küresel tedarik zincirini derinden etkileyen, üretimlerin durması ve mikro-makro ölçekte ekonomik etkiler yaratması verilebilir.

Tedarik Zinciri Örnekleri

Tedarik Zinciri Problemleri

Tedarik zinciri problemleri birçok farklı sebeple ortaya çıkabiliyor. Operasyonel düzeyde farklı sıkıntıların da olabileceği gibi yaygın bazı sebebler de bizi karşılayabilir ve aşağıdaki başlıklar, tedarik zinciri problemleri için yaygın nedenlerdir:

1. Malzeme ve ürün sıkıntısı: Tedarik zincirinin ağırlıklı bir kısmını oluşturan malzeme ve ürünlerin yetersizliği, zamanında tedarik edilmemesi veya kalitesiz olması gibi problemler tedarik zincirinde aksamalara yol açabilir. Covid-19 dönemi ve çip krizi kuşkusuz bu başlık altındaki en önemli örneklerdendir.
2. Lojistik sıkıntısı: Lojistik sıkıntıları, malzemenin zamanında teslim edilmemesi, taşıma sıkıntıları, yanlış dağıtım veya kayıp veya hasar gibi problemlerden kaynaklanabilir.
3. İletişim ve koordinasyon problemleri: Tedarik zinciri boyunca farklı tedarikçiler, tedarikçiler, müşteriler ve diğer paydaşlar arasındaki iletişim ve koordinasyon sıkıntıları tedarik zinciri problemlerine yol açabilir. İşin yapılması kadar iletişim de burada ön plana çıkıyor.
4. Risk yönetimi: Tedarik zinciri problemleri arasında meydana gelebilecek risklerin yönetilmemesi, tedarik zincirinde aksamalara neden olabilir.
5. Finansal sıkıntılar: Tedarik zinciri problemleri içinde işi bitiren ve devamlılığı sağlayan normlardan birisi ise finansal sıkıntılardır. Ödeme zamanında yapılmamış faturalar, geç ödemeler veya riskli tedarikçiler gibi problemler tedarik zincirinde aksamalara neden olabilir.

Bu problemler tedarik zincirinde gecikmeler, maliyet artışı, kalite bozukluğu, müşteri memnuniyetsizliği gibi sonuçlara yol açabilir ve şirketin performansını ve verimliliğini etkileyebilir.

Takip Edilebilecek Kaynaklar

Supply Chain Management Review yeni öğrendiğim ve farklı bakış açılarını barındırması sebebiyle oldukça değerli. Özellikle aylık ücretli olarak dergi şeklinde yayın yapıyorlar. Burada birbirinden farklı ropörtajlar ve içeriklere ulaşabiliyorsunuz.